Svježe vijesti:

Šta se to dešava ispod tla Albanije i Bosne i Hercegovine ? Zašto su potresi učestali ?


Potres u Albaniji naveo je stručnjake, ali i građane naše zemlje na razmišljanje ima li ovaj događaj veze sa učestalim potresima posljednjih mjeseci na području Bosne i Hercegovine? Prema službenim podacima do kojih je došao N1, samo u posljednja tri mjeseca na području Tuzlanskog kantona zabilježeno je 14 potresa. Neki od njih nisu bili nimalo ugodni za stanovništvo. Istražili smo, šta se to dešava ispod tla Balkana, i trebamo li biti zabrinuti?



Tri stotine i četrdeset puta podrhtavalo je tlo u Albaniji. Najjači udar dosegnuo je 5,8 stepeni Rihtera i za sobom ostavio značajnu materijalnu štetu. Povrijeđeno je više od 100 ljudi. Seizmolozi kažu da je do potresa došlo pomijeranjem afričke tektonske ploče, koja se proteže sve do Alpa.

“Ta afrička tektonska ploča diže naše planine godišnje centimetar ili dva, one rastu”, pojašnjava Ivan Brlek, seizmolog FHMZ.

Međutim, potres u Albaniji nema veze sa učestalim podrhtavanjima tla u Bosni I Hercegovini, ističe struka. Od početka godine do ovog trenutka zabilježena su 44 potresa u BiH. Samo na širem području Tuzle, od jula do septembra, registrirano je 14 potresa. Epicentri su bili u mjestima Gnojnica, Mramor, Srebrenik i Puračić. Najjači udari dosezali su i 4,7 stepeni po Rihteru.

“Potrebno je izvjesno vrijeme da se nakupi seizmička energija da dođe do oslobađanja te sizmičke energije”, kaže Brlek.

U slučaju Tuzle seizmička energija sakupljala se više od 40 godina – od posljednjeg velikog potresa u Mramoru 1974. godine. Tlo se tada treslo jačinom 4,9 stepeni po Rihteru.

Najrazorniji potres u našoj zemlji izazvao je katastrofalne posljedice u Banjaluci, 1969. godine. Četiri jaka potresa prethodila su glavnom udaru, 27. oktobra 1969. Jačina od 6,6 stepeni po Rihteru bila je dovoljna da ubije 15 ljudi i ozlijedi 1.117 osoba, a 86 hiljada stambenih jedinica bilo je uništeno.

“Banjaluka je na jednom veoma kompleksnom seizmičkom čvoru gdje se ukrštaju dva rasijeda. I zbog toga može da dođe do jačih potresa kakav je bio 1969. godine. Hazard za Banjaluku je visok, jer se desio jednom takav zemljotres, i postoji mogućnost da se ponovno desi”, ističe Snježana Cvijić Amulić, seizmolog RHMZRS.

Trideset godina mirovale su tektonske ploče ispod Banjaluke. Sve do 2011. godine kada je ovaj grad zadesio jak potres magitude 4,3 stepena po Rihteru. Banjaluka se ponovno tresla 2014. snagom 4,2 po Rihteru. Sizmolozi su nedavno izmjerili potres sa epicentrom 5 kilometara od Banjaluke, jačine 3 stepena po Rihteru.

Prema prognozi seizmologa, u BiH se u narednih 50 godina mogu očekivati potresi jačine do 7 stepeni Merkalijeve skale. Takvi potresi mogu izazvati materijalnu štetu, ali ne i ljudske žrtve. Međutim, idućih sto godina prognoziraju se razorni potresi, koji mogu izazvati ogromnu materijalnu štetu, ali i veliki broj žrtava. Takvi potresi se predviđaju na području Banjaluke, Trebinja i Neuma, objavila je N1.

tip.ba